Od kilku lat, we wszystkich krajach rozwijających się, liczba osób z zaburzeniami depresyjnymi nieustannie rośnie. Coraz poważniejszym problemem staje się również śmiertelność związana z tą chorobą. Mimo postępu wiedzy na temat depresji i wprowadzenia nowoczesnych metod leczenia.

Wskaźniki te są wciąż alarmujące. Każdego roku na świecie, około 500 tys. osób odbiera sobie życie. W 2003 roku odnotowano w Europie 168 tys. zamachów samobójczych, w tym niemal 6 tys. w Polsce. Z badań epidemiologicznych wynika, że w populacji ludzi odbierających sobie życie, ponad połowa to chorzy z rozpoznaniem różnych zaburzeń psychicznych, w większości osoby cierpiące na depresję. W wielu przypadkach tragedii można zapobiec.

Co powoduje, że osoby cierpiące na depresję tak często próbują popełnić samobójstwo?

Depresja w początkowej fazie jest odbierana przez osobę chorą oraz jej rodzinę jako chwilowe obniżenie nastroju, chandra, ogólne pogorszenie samopoczucia. To powoduje, że chory nie od razu zostaje zdiagnozowany przez lekarza i najczęściej z opóźnieniem rozpoczyna leczenie. Tymczasem stopniowo rozwijają się objawy depresji: nasila się smutek i zniechęcenie, brak energii i niechęć do działania powodują zmniejszenie codziennej aktywności. Pojawiają się kłopoty z pamięcią, trudności w koncentracji, brak apetytu, zaburzenia snu (bezsenność lub nadmierna senność).

Na to wszystko nakłada się uczucie wewnętrznego napięcia i niepokoju, nieuzasadnionego lęku, a także często różne dolegliwości bólowe. Chory doświadcza bezsilności, bezradności, braku nadziei. Dostrzega swój stan i myśli np.: „jestem złym pracownikiem, nie nadaję się, wyleją mnie, nie znajdę pracy, już nic nie osiągnę” albo „przestało mi zależeć na moich bliskich, to znaczy, że już ich nie kocham, jestem złą żoną, złym ojcem, zawodzę ich, to wszystko moja wina, lepiej żeby mnie nie było, przynajmniej ich odciążę”.

Negatywne myślenie i obniżona samoocena - typowe dla depresji, mogą dotyczyć różnych obszarów: relacji z bliskimi, aktywności w pracy, codziennego funkcjonowania czy duchowości. Ich rezultatem jest silne poczucie winy oraz utrata sensu życia, często prowadzące do myśli samobójczych.

Próby samobójcze, które nie zawsze doprowadzają do śmierci, są często formą wołania o pomoc, manifestacją bezradności pacjenta. Zdarzają się około 15 razy częściej niż akty dokonane /statystyka wg WHO/. Każda próba samobójcza wiąże się z dużym prawdopodobieństwem samobójstwa dokonanego. Nigdy nie należy jej lekceważyć. Nawet jeśli jest to zachowanie demonstracyjne – może zakończyć się śmiercią. Samobójstwa dokonane często wynikają z rezygnacji i głębokiego przekonania o znalezieniu się w beznadziejnej, nierozwiązywalnej sytuacji oraz niemożności uzyskania pomocy. W przypadku depresji często jest to akt planowany, dokładnie rozważany, przemyślany. Samobójstw dokonanych jest dwa razy więcej u mężczyzn niż u kobiet.